Headlines

PERAN KATA-KATA DALAM UKIRAN

Posted by Unknown | Selasa, 01 Mei 2012 | Posted in , , ,

Falsafah atau pandangan hidup masyarakat adat Minagkabau adalah “adat basandi syarak syarak basandi kitabullah” (ABS-SBK) “syarak mangato, adat mamakai, alam takambang jadi guru”Dalam hal ini akal dan budi, keluasan perasaan budi sangat berperan, “manusia tahan kieh, binatang tahan lacuik, kilek baliung alah ka kaki, kilek kaco alah kamuko, tagisia lah labiah bak kanai, tasinggung labiah bak jadi”. Pepatah tersebut menuntut kearifan dan kebijaksanaan manusia dalam berkata bertindak dan bekerja. Sehingga disebut pula dalam adat “nan bagarih babalabeh” sebagai hasil kearif bijaksanaan sebagai berikut :

Basilek diujung lidah
Malangkah dipangka karih
Bamain diujuang padang
Tahu dikieh kato putuih
Tahu digelek kato abih
Tahu diereang jo gendeang
Sarato kurenah jo baenah
Tahu dirunciang ka mancucuak
Tahu dirantiang kamalantiang
Tahu didahan kamahimpok
Tahu digantiang nan kaputuih
Tahu dicondong kamahimpik
Tahu dibiang nan katabuak
Tahu diunah kamahambek
Tahu dibayang kato sampai





Dalam melahirkan motif-motif dasar ukiran juga terdapat ungkapan adat atau pepatah petitihnya sebagai pangkal tolak renungan seni ukir Minangkabau.


Ukia banamo bungo janggi
Sakaki samundam panuah
Dibaliak gunuang maha biru
Ditangahnyo tatandu bararak
Kiri kanan baaka cino
Kaliliang bungo sari manjari
Warano kambang gumirab
Turang manurang biludu gandum
Siba batanti kiri kanan
Buatan jambak jambu erang
Batatah intan co padi
Ruponyo bagirinyam
Kilau gumilau camburano
Ukia banamo dandam tak sudah
Salusin buliah diragam
Salaso dapek dilariak
Maukia dipapan laweh
Elok arak dihari paneh
Rancak lenggang di jalan data
Tiok kelok nampak baliku
Makanan ukia kasamonyo
Cancang tadaeh jadi ukia
Alam takambang jadi guru
Raso pareso tagak ditangah
Alua jo patuik mangamudi
Panakiak pisau sirauik
Ambiak galah batang lintabuang
Salodang ambiak kaniru
Nan satitiak jadikan lauik
Nan sakapa jadikan gunuang
Alam takambang jadi guru
Nan Basaluak nan balaka
Nan Bakaik nan bagagang
Supayo tali nan jan putuih
Kaik kaik nak jan sangkah
Kaluak paku kacang balimbiang
Tampuruang lenggang lenggokkan
Bawo manurun ka Saruaso
Anak dipangku kamanakan dibimbiang
Urang kampuang dipatenggangkan
Tenggang nagari jan binaso
Tenggang sarato jo adatnyo
Pilin aka nak mamanjek
Pilin jariang nak barisi
Ramo-ramo sikumbang jati
Katik Endah pulang bakudo
Patah tumbuah hilang baganti
Pusako turun ka nan mudo


Sumber :  http://bulekbasandiang.wordpress.com/

AKA CINO SAGAGANG

Posted by Unknown | Rabu, 29 Februari 2012 | Posted in , ,


   
  


Ukia aka induak ukiran

Gambaran hiduik sa-alam nangko

Aka nan jadi isi buahnyo

Nan tampak aka bapiuah

Kieh ibarat nan bapakai

Pakaian adat jo limbago

Asa mulo dahulunyo

Cino manjadi bandiangan

Aka labiah, bicaro tajam

Baguru barajo maso itu

Dilukih kayu sabilah

Kiasan pilin aka cino

Dalam batang rueh manyalo

Disalo daun baaka pulo

Ilia mudiak aka manyalo

Ka ateh ka bawah pucuak mangulai

Badaun sambia manyalo

Liauk bak cando kaputuih

Leoh bak cando kakusuik

Namun pucuak manyumbua juo

Kok hiduik di aia hilia

Manjala di junjuangan siriah

Kok tinggi di batang urang

Bitu hiduiknyo aka

Aka mangulai mangucambah

Paham hakikat pagunokan
 
 
 sumber : http://zulfikri.orgfree.com/

AKA BARAYUN

Posted by Unknown | | Posted in , ,



    
Aka barayun namonyo ukia
Ukia maliuak jo malambai
Piuah bapilin lamah malayok
Mahimbau marayu jauah
Aka jo budi nan malayok
Alam takambang guru mulia
Asa nan dari Agam Biaro
Canduang Koto Laweh

Manuangg ulu bicaro
Pisau sirauik nan maukia
Tukang nan utuih pandai ukia
Indahnyo baso nan malukih
Baiknyo budi nan ma-isi
Dilukih di papan ukia
Dipakai di rrumah tanggo
Mungkin jo patuik jadi ukuran
Baitu langgamnyo aka barayun

sumber : http://zulfikri.orgfree.com/

SIKU KALALAWA BAGAYUIK

Posted by Unknown | | Posted in , ,



  


Ukia kalalawa nan bagayuik

Siku basuduit kaki jo sayok

Siang lalok malam bajago

Lalok bagayuik jo kukunyo


Ukia di dalam kieh juo

Namo tasabuik kalalawa

Ukia aka nan basiku

Bungo baruntun jo daunnyo


Latak diateh papan singok

Salo-basalo tupai managun

Padang basentak tigo selo

Ukia rang Sumpu jo Batipuah

Buliah talatak di lambai-lambai dindiang

Dindiang ari samo di dalam


sumber : http://zulfikri.orgfree.com/

TIRAI RANG AMPEK ANGKEK

Posted by Unknown | | Posted in , ,


    
Di lingkuang paserek jo pasebang
Salilik biliak nan dalam
Kacubuang bungo baputiak
Harum sarupo sari manjari

Asa nan dari Ampek Angkek
Agam Biaro Balai Gurah
Liuak bapilin aka jo daun
Di dalam daun putiak manyumbua
Alamaiknyo mudo mangucambah
Barulah tuo mamakan ragam

Batindak budi jo aka
Balimpah baso jo basi
Endah di dalam itu pulo
Tandonyo rumah barajo Qali
Tibo di kampuang barajo mamak
Rumah gadang batunganai
Di lingkuang adat jo pusako
Pusako Agam balai Gurah
Di dalam Alam Minangkabau
sumber : http://zulfikri.orgfree.com/

SIKU-SIKU JO BUNGO LADO

Posted by Unknown | | Posted in , ,



( I )

( II )
  


Rang Padang ma-anik banang

Mandi basiram bungo lado

Usah dirantang panjang-panjang

Ambiak sakiro kapaguno

Siku-siku basagi ampek

Pucuak rabuang bari ujuangnyo

Baitu siku pagaran rapek

Nak jan ruyuang mamatah juo

Saik ajik jo galamai basagi ampek

Aturan adat jo limbago

Diansua jalan basilambek

Nan bana usah di paduo

Kieh ibarat papan ukia

Adat limbago nan isinyo

Taserak buliah taserai

Adat bahinggo jo babateh

 sumber : http://zulfikri.orgfree.com/

KIJANG BALARI UNTUAK MANYURUAK

Posted by Unknown | | Posted in , ,



   




Alam takambang jadi guru
Budi marangkak dalam raib
 Dipandang kijang di dalam rimbo
Dikaja musuah samo binatang
Takuik bacampua dengan rusuah
 Lamah gumalai garak jo garik
Aka bamain dalam itu
 Dek lihai tukang nan diutuih
 Ilham tibo di dalam pandangan
Mailia ukia ka ujuang pisau
 Manggamba dalam lukisan
 Bamain misa jo umpamo
 Bukan kijang tibo diukia
 Buah jo bungo balinduang daun
Aka manjadi batang ukia
 Latak dipapan rumah tanggo
Bidang nan laweh papan ukia
Bamain mungkin jo patuik
Adat nan indak buliah tidak
Putiak manyuruak dalam daun
 Raso umpamo putiak jo buah
Indah talamun dalam itu
Asa nan dari sari manjari
 Bungo dilereng gunuang marapi
 Harum sataun palayaran
sumber : http://zulfikri.orgfree.com/

LABAH MANGIROK

Posted by Unknown | | Posted in , ,



    
Sabondoang lalu satampuah suruik
Sakali tabang samo inggok
Malayok tabang mandanguang-danguang
Balun lai tau tujuan nyato
Namun tabangnyo basuko rio
Sambia malagu mandanguang panjang
Tabang ciek, tabang kasadonyo
Saulang tinggi nan dituju
Di tangah hutan rimbo rayo
Labah manyasok ragam bungo

Aka jua ka batang ukia
Daun jo bungo maragami
Manganduang aka duo parkaro
Lahianyo aka di dalam hutan
Bathinnyo aka dalam kapalo
Aka budi tabang marangkak
Baso basi ereng jo gendeang
Aka labah aka nan endah
Budinyo baiak dituladani

Tasirok darah tukang ukia
Pisau sirauik main ujuang
Dilapeh ka papan ukia
Manjadi ukiran labah mangirok
Ajaran Tantejo Garhano
Aturan Cati bilang Pandai
Di Pariangan dahulunyo
Raso basatunyo labah mangirok
Manjadi guru tuladan kito

sumber : http://zulfikri.orgfree.com/

RAMO-RAMO INGGOK DI UJUANG KAYU

Posted by Unknown | | Posted in , ,


   
    
Ramo-ramo sikumbang jati
Katik endah pulang bakudo
Patah tumbuah hilang baganti
Pusako lamo baitu juo

Ramo-ramo inggok di ujuang
Limpapeh rumah nan gadang
Ancang-ancang di nagari
Mainan rumah nan gadang

Aka jua kabatang ukia 
Buah jo putiak di ujuangnyo
Salo manyalo daun rimbun
Putiaknyo manyumbua di kalupak
Bungonyo kambang bak kapak ramo-ramo
Hinggoknyo di ujuang putiak
Kayu banamo aka budi
Budi marangkak dalam itu

Dek arif tukang maukia
Jadi hiasan rumah nan gadang
Jadi mainan Puti Bakuruang
Pusako dek Alam Minangkabau
Asa nan dari tukang tuo
Sasian Cati Bilang Pandai
Ajaran Tantejo Garhano
sumber : http://zulfikri.orgfree.com/

JAMBUA CAWEK RANG PITALAH

Posted by Unknown | | Posted in , ,


   
    
Kabek sabalik buhua sentak
Tibo rang punyo lapeh sajo
Tibo diadat bateh jambua
Baso jo basi di dalamnyo

Cawek dibari nan bajambua
Kiasan adat maha mulia
Jangan basuo bidal adat
Putuih kalawan rampuang hiduang

Tando bakato lamak manih
Rundiang nan usah lalu landang
Usah bakato sabuah sadang
Tidak marantak mahantam tanah

Dibuek ukia di rumah gadang
Pisau sarauik bulek talua
Pandai maukia kandirian
Ukia diasah nak rang Pitalah
Baitu asa mulo jadi nyo
sumber : http://zulfikri.orgfree.com/

JALO TASERAK

Posted by Unknown | | Posted in , ,



  
Jalo taserak di nan dangka
Ikan lari ka nan dalam
Alek bak kato urang sipangka
Intan talatak di nan kalam
Alek bapanggia mangko tibo
Buruak nan datang bahambauan
Barek ringan saiyo satido
Musuah nan indak ba imbauan

Ukia laweh balingkaran
Panutuik pagu nan di ateh
Hiasan langik-langik kabasaran
Tando basuriah basalasaran
Laweh nan ado basibiran
Kabuang nan ado bakarek-an
Tumbuah diadat barungguan
Tibo di syarak samo bajaniah-an
Alam santoso tampek badiam

JAREK TAKAMBANG

Posted by Unknown | | Posted in , ,



  
Anak kanduang sibiran tulang
Jarek samato bundo kanduang
putuih jo apo kan diuleh
Paham urang satangahnyo
Mananti di nan gantiang
Jarek sarupo jo jarami

Di lukih di papan tapi
Galuang bagaluang aka cino
Kiasan jarek nan tatahan
Paringatan kapado nan basamo
Usah lalai sarato lengah
Usah lalok talalu mati
Manyuruak jan talalu hilang
Ingek bangek sabalun kanai

sumber : http://zulfikri.orgfree.com/

HARIMAU DALAM PARANGKOK

Posted by Unknown | | Posted in , ,



  
  
Kiasan harimau dalam parangkok
Bungo aka nan diukia
Lah basaluak balaka pulo
Sudah bapiuah bapilin pulo

Ukia banamo ukia gadang
Kieh ibarat nan isinyo
Latak di dindiang ukia pintu
Manuruik tutua nan didanga
Ukia rang Agam Balai Gurah
Manuruik tatah barih adat
sumber : http://zulfikri.orgfree.com/

TANGGUAK LAMAH

Posted by Unknown | | Posted in , ,



  
( I )


( II )

  
Bamulo ukia ka nan dikarang
Alam takambang jadi guru
Latak di muko kahadapan
Di ateh papan nan sakapiang

Di bawah tingkok nan di tapi
Nan elok kamari pai
Nan bak tangguak lamah bingkai
Lapang sampik gaung nan ado
Sasuai sajo dianikan 
Baitu langgam tangguak lamah

Dek pandai situkang ukia
Duo tigo ragam dibuek
Ampek limo pamanihnyo
Elok arak dihari paneh
Elok lenggang di jalan data
Hilang baso tak bapitih
Hilang rono dek panyakik

Kok maukia di papan laweh
Baratuih ragam nan dapek
Baitu tatah barihnyo
sumber : http://zulfikri.orgfree.com/

SALIMPAT

Posted by Unknown | | Posted in , ,



 ( I )
( II )
  
Salimpat namonyo aka
Lapiah bapiuah jo asam puyuah
Abih tenggang jo kalaka
Lauik panuah danau malimpah

Ukia di muko dindiang tapi
Panagua alek jamu datang
Di bawah tingkok manambah ragam
Tando ibarat pado nan ado

Kayo di aka sarato budi
Dalam bapantang kaajuakkan
Dangka nan tidak kasubarangkan
sumber : http://zulfikri.orgfree.com/

KUDO MANYIPAK DALAM KANDANG

Posted by Unknown | | Posted in , ,



  
  
Kandang sampik kudo panyipak
Kapuran gadang pado asok
Sipak manyipak bakuhampeh
Tinggi aia pado ruok
Pantangan adat Minangkabau

Baitu kieh jo ibarat
Usah maangok kalua badan
Pantangan adat sajo galo

Ukia di tapi bawah tingkok
Papan sakapiang dindiang tapi
Baitu tutua tukang lukih
sumber : http://zulfikri.orgfree.com/

PISANG SASIKEK

Posted by Unknown | | Posted in , ,



 
  
Pisang sasikek masak mudo 
Latak di ateh dulang
Panjang jo singkek paulehkan
Pandai nan usah mangupalang

Baburu ka padang data
Dapek ruso balang kaki
Baguru kapalang aja
Bak bungo kambang tak jadi

Ukia banamo pisang sasikek
Latak di ateh tingkok paninjauan
Dindiang ari nan barangin
Tando maninjau jo manyuruak
Maukua dalam jo dangka
sumber : http://zulfikri.orgfree.com/

SALUAK LAKA

Posted by Unknown | | Posted in , ,



Saluak nan jaleh bakaitan

Laka basauh jo baukuran

Silang bapiuah di dalamnyo

Aleh pariang jo balango

Panadah angek jo dingin

Panatiang kuma baarang

Palatak tambika nan kapacah

Nan sanang talatak di tampeknyo

Buliah katangah jo katapi

Baiak di ateh ruang tangah

Dari muko lalu ka ujuang

Laka nan indak dapek tingga

Basauk untuang jo bagian

Lahia jo bathin di dalamnyo

Lahianyo aleh tambika

Bathin mangaik kaukuran

Balah sapiahan jo karek kuduangan

Bapantang putuih di dalam adat

Bagaikan apo nan lah tumbuah

Kok jauah jalang manjalang

Kok hampia silau manyilau

Kaik nan indak dapek sangkah

Tali nan indak buliah putuih

Putuihnyo antaro batenggang

Dilukih di ateh papan

Dibarih mako dipahek

Jadi ragam bungo janggi

Nan sakaki samundan panuah

Jadi hiasan di rumah gadang
   

Bagaluik galuang jo siku

Antah siku di ateh galuang

Antah galuang manitih siku

Aka manjadi pangka ragam

Bungo manyumbua di nan putuih

Di dalam bungo putiak marangko

Ujuang jo pangka nan tak tampak

Awal jo akhia nan tidak kalihatan

Baitu ragamnyo saluak laka

Lataknyo di dalam tingkok

Nak tarang tampak dimato

Nak baguru bujang jo buatan

Dagang nak jan salah sangko

Urang di rantau saruannyo

Alam takambang jadi guru

Imbau maimbau dalam bathin

Japuik manjapuik dalam raso

Saluak laka namonyo ukia

Dilariak nan rang Balai Gurah

Ukia nan turun dari aka

Dilingkuang alua jo patuik

Lahia jo bathin ado maknanyo

Utang di kito manguasai



sumber : http://zulfikri.orgfree.com/
  

AYAM MANCOTOK DALAM TALAM

Posted by Unknown | | Posted in , ,



  


Ayam panaiak bundo kanduang

Makan di ateh tapak tangan

Kini dialiah kadulang talam

Ciek dicotok ampek taserak

Dilukih jo ukia bungo cino

Di ateh papan nan balariak

Banamo ukia bungo janggi

Diagak mako diagiah

Salah cotok bapantiangan

Baitu ragam ukia nantun

Kieh ibarat nan isinyo

Tujuah pangaja pado kito

Kiasan di rumah gadang


 sumber : http://zulfikri.orgfree.com/

TUPAI MANAGUN

Posted by Unknown | | Posted in , ,



  
( I )
     

( II )
   
Tupai managun namonyo ukia
Ukia diradai nan di tapi
Latak di ateh tampek nan tinggi
Di ujuang paran nan di singok
Dakek calekak padang basentak
Ukia di Luak Tanah Data
Turun ka Alam Minangkabau
sumber : http://zulfikri.orgfree.com/
Latest Posts :

Hotel

Kuliner

Wisata

Artikel Lainnya » » More on this category » Artikel Lainnya » »

Musik

Tari

Ukiran

Artikel Lainnya » » Artikel Lainnya » » Artikel Lainnya » »

Top Post

Coment

Adat

Artikel Lainnya»

Budaya

Artikel Lainnya »

Sejarah

Artikel Lainnya »

Tradisi

Artikel Lainnya »

Di Likee "Yaaa.." Kalau Postingan Di sini Sangat Bermanfaat Dan Membantu bagi Anda ..